Kene sonunda dernek kurdurtuyor
Son yıllarda Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı nedeniyle ölümlerin artması üzerine kene ile sürekli ve daha etkin mücadele için dernek kurulacak.

Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zafer Karaer, Türkiye’de birçok vatandaşın korkulu günler geçirmesine neden olan kene konusunda kalıcı çözümler üretmek için KEN-DER’i kurma kararı aldıklarını bildirdi.

Amaçlarının dernek tüzüğüne bağlı olarak faydalı işler yapmak olduğunu söyleyen Karaer, ”Türkiye’de özellikle kenelerle ilişkili olarak baktığımızda, çok fazla doğru bir şey yapıldığını söylemek mümkün değil. Gelinen noktada bir taraftan insanlar ölmektedir, bir taraftan da keneler çoğalmaktadır” diye konuştu.

Karaer, kenelerin ağustos ayından itibaren insanların ve evcil hayvanların bulunduğu yerlerden yavaş yavaş çekileceklerini, küçük kemiricilerin üzerinde larva aşamalarını geçiren kenelerin ondan sonra da kış uykusuna yatmak üzere taşın, toprağın altına gireceklerini kaydetti.

Kenelerin eylül, ekim ayından sonra, mart, nisan aylarına kadar kış uykusuna yatacaklarını belirten Karaer, ”Bu esnada da ülkede yetkili yetkisiz bütün ağızlar da -ki biz bunları 2002′den beri görüyoruz- kış uykusuna yatacaklar. Çözümde devamlılık olmayacak” görüşünü dile getirdi.

AA

Ordu’nun Perşembe ilçesinden Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı (KKKA) şüphesiyle Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Hastanesi’ne kaldırılan genç kız hayatını kaybetti.

Perşembe ilçesi Medreseönü beldesinde kene tarafından ısırılan 17 yaşındaki Yeşim Çelebi, Perşembe Devlet Hastanesi’nden dün KKKA hastalığı şüphesiyle OMÜ Tıp Fakültesi Hastanesi’ne kaldırıldı. Hastanede uygulanan tedaviye cevap vermeyen Yeşim Çelebi, bugün OMÜ Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anadabilim Dalı’nda hayatını kaybetti. Genç kızın kesin ölüm nedenin Ankara Refik Saydam Hıfzısıhha Enstitüsü’nde yapılacak tetkikten sonra belli olacağı belirtildi. Bu arada, OMÜ Tıp Fakültesi’nde bu zamana kadar Samsun’dan 2, Çorum’dan 4, Amasya’dan 1 hasta hayatını kaybetmişti. Ordu’dan sevk edilen hastanın ikinci tahlil sonuçları pozitif çıkarsa, sayı 8′e yükselecek.

Eğer herhangi bir sağlık kuruluşuna ulaşma imkanınız yoksa, şu adımları izleyin:

1) Kenenin üzerine kimyasal madde dökmeyin, bunu yaparsanız kene rahatsız olup sizi bırakabilir fakat bu esnada emdiği kanın bir kısmını kusar, midesinden gelen tehlikeli virüs ve mikroplar vucudunuza bulaşır.

2) Ucu ince bir cımbız yardımıyla, kenenin vucudunuza en yakın noktasından(kan emdiği hortum) nazikce ve sağlam bir şekilde kavrayın.

3) Sakın kenenin vucuduna dokunmayın, bu emdiği kanı geri boşaltmasına yol açar

4) Kene çıktıktan sonra ısırılan yeri alkol, yoksa sabun ile temizleyin.

5) Keneyi uygun bir şekilde saklayın. Gerekirse tanımlama için gerekli olabilir. Keneyi öldürmek için ezmeyin, patlamasına neden olabilir.

6) En yakın zamanda bir sağlık kuruluşundan yardım isteyin, kontrol yaptırın..

“Kene konusunda kırsalda herkesin, özellikle çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşanların dikkat etmesi gerekiyor. Burada zaman zaman bilim adamlarının, ilgili kişilerin tavsiyelerini açıklıyoruz. Vücudun çıplak kısımlarının örtülmesi önemli. Ayrıca bir kene yapışması olduğunda mutlaka doktora gidilmeli. Ölümlü kene vakaların büyük çoğunluğunda vatandaşların, sağlık kuruluşlarına çok geç intikal ettiğini görüyoruz. Vatandaşlarımızın bu konuda duyarlı olmaları önemli. Vatandaşın 15-20 saat sonra intikal ettiğini görüyoruz. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığını bulaştıran keneler, yüksek kesimleri, bodur ağaçların bulunduğu vadi yamaçlarını tercih ediyor. Özellikle hayvan nakliyle başka bölgelere de bulaşması mümkün. Sonuçta hastalanan kişilerin erken tespit edilmesi gerekiyor. Dünyada, kene ısırması sonucu ölenlerin oranının yüzde 20-30’lara çıktığı ülkeler olduğunu biliyoruz. Biz de gerekli önlemler sayesinde bu oran yüzde 6’larda kaldı. Dileğimiz hiçbir vatandaşımızın hayatını kaybetmemesi.”

AŞI VE SERUM KISA SÜREDE MÜMKÜN DEĞİL
Aşı ve serum çalışmalarının Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığının öncülüğünde bilim adamlarının yürüttülerini bildiren Akdağ, “Bu konuda sonuç alınması kısa sürede mümkün değil. Bir aşı serum geliştirilebilir. Bu konuda bir tarih vermemiz mümkün değil” dedi.

DOKTOR olan CHP İzmir Milletvekili Canan Arıtman, son günlerde Türkiye çapında bir kabus haline gelen kenelerin “biyo-terörizm” ajanı olarak kullanılmış olabileceğini söyledi. Arıtman, keneden insana geçen ölümcül KKKA virüsünün gelişim seyri ve önlemler konusunda şunları söyledi:

Nazilerce kullanıldı

“KKKA enfeksiyonunun, biyo-terörizm ajanı olarak kullanılabilme özelliği var. Yaygın coğrafi dağılımı ve yüksek ölüm oranıyla seyretmesi, KKKA ve Nairovirüsü önemli bir sorun olarak karşımıza çıkarıyor. Kene popülasyonunu artıran çevresel değişiklikler; tarım alanlarının boşaltılması, tarımsal faaliyetlerin durdurulması, doğal dokunun değişmesi ve sellerdir. İkinci Dünya Savaşı’nda Kırım’ın Naziler tarafından işgali sırasında normal tarımsal faaliyetler durdurulmuş ve tavşan avlama yasağı getirilmiştir. 1944 yılında Sovyet birlikleri dağlık Kırım steplerini ele geçirdiğinde tavşanların sayısının çok fazla olduğunu görmüş ve modern dönemde bilinen ilk salgın ortaya çıkmıştır.”

“İlginç olarak bu senaryoya benzer bir açıklama Türkiye için de geçerli olabilir. 2002 salgını öncesinde terör nedeniyle bazı bölgelerde avlanma ve tarım yasağı uygulanmış ve daha sonra bu bölgelerde keneleri taşıma potansiyeli yüksek olan tavşan ve yaban domuzu popülasyonunun çoğaldığı gözlenmiştir. Ayrıca küçük omurgalılardan olan fareler yüksek oranda kene taşıma potansiyeli gösterirler. Fare mücadelesi de yapılmalıdır.”

21. yüzyılın salgını

“Hastalık, ülkemizde 2002 yılından itibaren ciddi boyutta seyrediyor ve bugün dünyadaki en büyük epidemi (salgın) olarak yaşanıyor. Salgın AKP iktidarıyla başladı ve her yıl katlanarak artıyor. Çok sayıda tarımsal araştırma enstitülerinin kapatılması yanlış olmuştur. 21. yüzyılda ülkemizin tıp literatürüne dünyadaki en büyük KKKA salgını olarak geçmesi bir utanç kaynağıdır.”

Hükümet TSK’ya danışsın

“Salgın ekim ayına kadar süreceği için bu süreçte her cuma hutbesinde imamlar tarafından Sağlık Bakanlığı’nca hazırlanan metinler okunmalı ve broşür şeklinde halka dağıtılmalı. Risk grubunda yer alan askerler içinde hastalık görülmemiştir. Hükümetin Türk Silahlı Kuvvetleri’ne danışmasında yarar var.” Veteriner Hekimler Odası Genel Sekreteri Hidayet Pekin de önceki gün yaptığı açıklamada, “KKKA hastalığı, biyolojik terör ajanı olarak GATA’nın verilerinde var” diyerek, kurumların eşgüdümlü çalışması gerektiğini belirtmişti.”

Piyasaya çıkan kene spreylerinin, eczanelerde satışa çıkması ile birlikte özellikle piknikçiler Anti Kene Spreyi’ne ilgi gösteriyor.

Erzincan’da özel bir eczane Anti Kene Spreyi’ni getirterek Erzincan piyasasına sundu. İlacın Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından onaylı olduğunu söyleyen Eczacı İsmail İzzet Özyalçın, kenelerin insan, koyun, köpek, kedi, sığır gibi canlıların derilerine saplanarak kanlarını emdiklerini ve yaşamlarını bu yoldan sağladıklarını ifade etti.


Kenelerin daha çok piknik alanlarında, çiftlik alanlarında, mezbahalarda, olabileceğini açıklayan Özyalçın, kenelerden kurtulmak için vatandaşların, Anti Kene Spreyi giysilerin üstüne, bir parfüm misali sıkılabileceğini söyledi. Kenelerin sıçrama, uçma özelliğinin olmadığını belirten Özyalçın, kenelerin yalnız ön ayaklarının uçlarının koku alma için özelleşmiş olduğunu ve böylece doğada bulundukları yerin yanından geçen canlıya tutunduklarını vurguladı.

Özyalçın, “Doğada 17 bin’den fazla kene türü olduğu bilinmektedir. Türkiye’de ise şimdiye kadar 32 ayrı kene türü tespit edilmiştir. Keneler 800 çeşit ayrı hastalığı taşıyabilmektedir. Keneler, Lyme Hastalığı, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Beyin İltihabı (Encephalitis) hastalıklarına neden olmaktadır.” dedi.

Özyalçın, ilacın herhangi bir yan etkisinin olmadığını söylerken, ilacın kokusuz olduğunu ve giysilere leke yapmayacak şekilde üretildiğini belirtti. İlacın 10 YTL olarak piyasaya sürüldüğünün altını çizen Eczacı İsmail İzzet Özyalçın, ilacın 100 ml, 500 ml ve 1000ml olarak ambalaj edildiğini açıkladı.

Konya Çeltik’te Bahçesayar Mahallesinde yaşayan Dursun Elmani, evlerinin bahçesinde oyun oynayan 2 yaşındaki kızı Ayşenur’u öpmek isteyen teyzesinin ensesine yapışan keneyi fark ettiğini söyledi. Baba Elmani, “Keneyi çıkarmaya çalışmadık ve Ayşenur’u hemen Çeltik Sağlık Ocağına götürdük. Buradaki doktorlar keneyi çıkarttı” dedi.

Şu an çocukta bir hastalık belirtisi bulunmadığını ve 10 gün boyunca durumunun izleneceğini belirten baba Elmani, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı belirtilerinden yüksek ateş görülmesi halinde sağlık kuruluşlarına müracaat edeceklerini belirtti.

KKKA virüsü taşıyan kene vakasına şimdiye kadar Çeltik genelinde rastlanmadığı öğrenildi.

Hastalık değişik şekillerde ortaya çıkmakla beraber ilk belirti deride kenenin ısırdığı bölgede kızarıklıktır. Hedef organlar deri, merkezi sinir sistemi, göz ve kalp gibi organlarda olabilir. Eklemlerde şişlik, sıvı birikimi, hareket etmede zorluk görülür.

Hastalık antibiyotiklerle tedavi edilebilir.

Bir kısım hastalarda hastalığın belirtileri tedaviden aylar ya da yıllar sonrada devam edebilir. Bu belirtiler kas ağrıları, kireçlenme, boyun tutulması, zihinsel arazlar, sinirsel şikayetler ve aşırı yorgunluğu içerebilir.